Kısaltma

Postriziny

arsvFilm_JYStUIKUGTvOSxSDTwThSVJFuvqWYUUd.jpg
Konu

1920’li yıllar. Kırsal bölgedeki küçük bir bira fabrikasının yöneticisi olan Francin, Marja’yla evlidir. Fabrikanın yönetim kurulu onun yeterliliği konusunda kuşkuludur; ama üyeler Francin’in karısına da, onun yemeklerine de bayılır. Marja atılgan, hayat dolu ama duyarlı bir kadınken, Francin kendine güveni olmayan biridir. Francin’in dışadönük kardeşi Pepin’in gelişi, bira fabrikasının saat gibi işleyişini altüst eder. Eğlenceyi seven, birçok parlak fikri olan Pepin, kendisi de komik numaralar ekleyerek Marja’nın bulduğu oyunlara katılmaya hazırdır. Dr. Gruntorad her zaman hayran olduğu Marja’yı ziyaret edince, onun dikkatini değişmekte olan dünyaya çeker ve onu yeni modalara uymadığı için eleştirir. Hayatın her cephesinde “kısaltma” eğilimi geçerlidir. Radyo ile mesafeler, makas marifetiyle etekler kısalmıştır. Marja çok geçmeden uzun eteğini kısaltır ve Pepin’in yardımıyla, mobilyaların ayaklarını kesmeye başlar. Sıra, dehşete düşen berberin yıllarca gözü gibi baktığı o güzelim uzun saçlara da gelir. Marja’nın berber dükkanından eve dönüşü onun zafer anlarından biridir. Erkek hayranları şok geçirir ama hanımlar onun cüretini ve girişimci ruhunu kıskanır. Büyük ustalıkla dengelenmiş bir komedi olan Kısaltma, Bohumil Hrabal’ın, bu kez annesiyle babasını anlatan otobiyografik öyküsünden uyarlanmıştır. Menzel’in filmlerinde çok sık kullandığı sembolizm Kısaltma’da doruğa ulaşır. Yaşam sevincine Raselais’vari bir selam gönderen film, gene de, “gulaş sosyalizmi”, Freud’un Marksistler tarafından yalanlanması (yüksek bir bacada oturan güzel bir kızın duruma hakim imgesi) ve “gerçek sosyalistler”in yabancı yayınları parazit yaparak bozma gibi bazı hınzırlıkları üzerine iğneleyici, şifreli bir yorumu da gizler. Kısaltma’nın derin mizahı ve içerdiği eleştiri bilinçaltına seslendiğinden sansür kurulu filmi yasaklamak için bir gerekçe bulamamıştır. Kısaltma, Jiri Menzel’in çağımızın en yetenekli yönetmenlerinden biri olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır.