yonetmen_YuyIPlrEqWQxXVUWRVKmbvQgSOivQQvQ.jpg

Zoltan Fabri

1917 Budapeşte

ÖZGEÇMİŞ

1917’de Budapeşte’de doğan Fabri, 1935’te Budapeşte Güzel Sanatlar Akademisi’ne başladı. 1938’de bu okulu bırakarak Film ve Drama Akademisi’nde tiyatro yönetmenliği bölümüne girdi. 1941’den itibaren üyesi olduğu Macar Ulusal Tiyatrosu’nda yönetmen, sahne tasarımcısı ve oyuncu olarak yer aldı. 1945-1950 yılları arasında Budapeşte’nin değişik tiyatrolarında oyunlar sahneledi. Sinema kariyerine 1950’lerin Sosyalist Gerçekçilik döneminde Hunnia Film Studio’da sanat yönetmeni olarak başlayan Fabri 1952’de film yönetmeni oldu. 2. Dünya Savaşı’nın büyük bir kısmını savaş tutsağı olarak geçiren Fabri, harap hale gelmiş ülkesine tutkulu bir anti faşist olarak döndü ve “insan haklarının korunması” için filmler yapmaya karar verdi. İlk filmi Fırtına (1952) bir kasaba halkının kolektif çalışmaya yönelmesini anlatır. Cannes’da gösterilen filmi Atlıkarınca (1956) görüntü ve duyguların işlenişindeki güzelliği ile dikkat çekti. Aynı yıl, konformist çevresinin baskıları sonucu yaşamı altüst olan bir adamın trajedisini anlatan Profesör Hannibal’ı çekti. 1956 olaylarından sonra Macar sinemalarında gösterimi yasaklanan, Karlovy Vary Festivali’nde ödüllendirilen bu film, faşist bir geçmişten miras kalan problemleri işlemekte, dolaylı yönden Stalinist dönemin baskıcı atmosferinin karşısında yer almaktadır. Macar sinemasına uluslararası düzeyde ilgi kazandıran Fabri, çocukluktaki kahramanlıkları konu edinen Pal Sokağı Çocukları (1968) filmi ile Oscar’a aday oldu. Bitmemiş Cümle (1974) ile Moskova’da Jüri Özel Ödülü kazandı. Daha sonra, derin bir içsel psikolojiyi işleyen ve en iyi filmlerinden biri olan Beşinci Mühür ile 1977’de Moskova’da Büyük Ödül kazandı. 1978’de Macarlar filmi ile tekrar Oscar’a aday oldu. Ağıt’da ise, savaş sonrası politik değişimin sonuçlarını bir genç kızın dramının karşısına koydu. Yöntemlerini yenileyerek büyük bir ahlak savunucusunun mesajını ne kadar güçlü verebileceğini bir kez daha kanıtladı. Bütün çalışmalarında Macar edebiyatını temel alan Fabri, etkin bir gerçekçilikle, ahlaki meseleleri ülkesinin tarihi ile bağdaştırır. Metinlerinin kompozisyonlarına karşı çok titiz olmasının yanı sıra, ortamın kusursuz olarak canlandırılması ve çevrenin en ince detaylarına kadar irdelenmesi açısından oyuncularıyla yaptığı çalışmanın ve bazı set düzenlemelerine bizzat kendisinin de katılmasının öneminin altını çizmekte fayda vardır. Üç kez Kossuth Ödülü’ne layık görülen, Macar Sinema ve Televizyon Sanatçıları Birliği Başkanı, Budapeşte Drama ve Sinema Sanatları Akademisi’nde profesör olan Fabri, Macar Sineması’nın bir klasiği olarak kabul edilmektedir. 23 Ağustos 1994 tarihinde kalp krizinden öldüğünde, otobiyografisinin düzeltmelerini yapmakla meşguldü.

FİLMOGRAFİ
1951 Vihar
1954 Életjel
1956 Körhinta
1956 Hannibál tanár úr
1957 Bolond április
1958 Édes Anna
1961 Dúvad
1963 Cehennemde İki Devre
1965 Húsz óra
1966 Nappali sötétség
1967 Utószezon
1969 A Pál utcai fiúk
1969 Isten hozta örnagy úr
1971 Hangyaboly
1973 Plusz-minusz egy nap
1975 141 perc a befejezetlen mondatból
1976 Az ötödik pecsét
1978 Macarlar
s 1980 Fábián Bálint találkozása Istennel
1982 Ağıt
1983 Gyertek el a névnapomra
GEZİCİ FESTİVALDE GÖSTERİLEN FİLMLER